Davrimizning besh kasalligi

Bugungi kunda shifokorlar zamonamizning «eng mashhur» 5 kasalligini aniqlashdi, bu xastaliklar odamlarning umrga zomin bo’lmoqda. Bundan tashqari, keng tarqalganligiga qaramay, hamma ham erta bosqichda ularni aniqlay olmaydi.

Tashxis qo’yish uchun rivojlanishning dastlabki bosqichi juda muhimdir, bu holatda oqibatlarga kamaytirish mumkin va patologiyaning butun tanada keng tarqalishiga olib kelmaydi. Chunki bitta kasallik boshqasini olib keladigan vaziyatlar kam uchraydi.

Yengil ishemik kasalligi

Ushbu kasallikda miokard (yurak mushaklari) aterosklerotik blyashka bilan koronar arteriyalarning torayishi tufayli kamroq kislorod va ozuqaviy moddalarni oladi. Buning oqibatlari fojiali: miokard infarkti. Agar ma’lum belgilarga e’tibor beradigan bo‘lsangiz, ishemik kasallik belgilarini aniqlay olasiz. Ular orasida:
• yurak sohasidagi og‘riq va diskomfort;
• nafas qisilishi va astma xurujlari
• bosh aylanishi va ko‘ngil aynish xurujlari;
• alomatlar stress yoki xavotir bilan bog‘liq;
• og’riq chap qo‘l, yelka, chap kurak suyagi ostida, bo‘yin yoki jag‘da tarqaladi.
Tabiiyki, agar bunday muammolar sezilsa, kechiktirishga hojat yo‘q. Faqatgina mutaxassis kasallikning tashxisini to‘g‘ri talqin qila oladi va muhim samarali terapiyani taklif qiladi. Shuning uchun siz terapevt va kardiologga tashrif buyurishingiz kerak.

Surunkali o‘pka kasalligi

O‘pka muammolari tibbiy hamjamiyat tomonidan katta e’tiborni jalb qilmoqda. Odamlarning o‘zlari ham nafas olish tizimlari haqida tashvishlanadilar. Ko‘pincha, undagi boshlang‘ich patologiyalar asemptomatikdir, ammo keyinchalik jiddiy oqibatlarga olib keladi. «Bu kasallik o‘pkaning tuzilishi buzilganligi sababli nafas olishni cheklaydi, nafas qisilishi, yo‘talish va qaytarilmas o‘zgarishlarni keltirib chiqarishi mumkin.Uning rivojlanishi quyidagi alomatlar bilan namoyon bo‘ladi:
• nafas qisilishi yoki nafas olish qiyinlishuvi;
• tez-tez yoki doimiy yo‘tal;
• balg‘am ajralishi;
• alomatlar ertalab ko‘proq uchraydi;
• doimiy charchoq va charchoq.Uzoq muddatli chekish, shuningdek xavfli sohalarda ishlash patologiyani qo‘zg‘atishi mumkinligini tushunish muhimdir. Shunga qaramay, o‘z-o‘zini davolash ham, «o‘zi o‘tib ketadi» tamoyiliga bardosh berishga urinishlar ham bo‘lmasligi kerak.

Qandli diabet

Qandli diabet ko‘plab hayajonli patologiyalardan biridir. Bemorlar soni sezilarli o‘sib bormoqda, bundan tashqari, kasallik qo‘shimcha insulin inektsiyalarini talab qilmaydigan yengil shakli ham hayot sifatiga ta’sir qiladi. Har soniyada 5000 dan ortiq odamga bu tashxis qo‘yilgan. Qandli diabet epidemiyasi haqida gapirish mumkin.Qandli diabetning boshlanishini aniqlashga imkon beradigan va xavfli oqibatlarga olib kelmaslik uchun hayotni tezda boshqarishga imkon beradigan ba’zi erta belgilar mavjud.
Ular orasida:
• doimiy ochlik hissi;
• doimiy charchoq;
• chanqoq yoki quruq og‘iz;
• kechasi yotoqda bir stakan suv qo‘yasiz;
• siyishning kuchayishi;
• ko‘rishning yomonlashishi;
• teri muammolari (quruqlik, zamburug‘ paydo bo‘lishi);
• yaralar yomon davolanadi;
• oyoqlarda og‘riq yoki noqulaylik hissi;
• tez-tez yoki doimiy yo‘tal;
• balg‘am ajralishi;
• nafas qisilishi yoki nafas olish qiyinlishuvi;
• alomatlar ertalab ko’proq uchraydi;
• doimiy charchash, tez charchash.
Agar to‘satdan bunday alomatlar kuzatilsa va birdaniga bir nechta bo‘lsa, uni qayta ishlashda kirishmaslik va hamma narsa o‘z-o‘zidan normal holatga qaytishiga umid qilmaslik yaxshiroqdir. Analizlarni o‘tkazish kerak: qon, siydik va qondagi glyukoza darajasi. Bundan tashqari, terapevt va endokrinologga borish kerak. Bugungi kunda tanani ishchi holatda saqlash uchun davolanish bepul.

Onkologiya

Onkologik kasalliklar dunyo aholisi о‘limining sabablari ro‘yxatida ikkinchi o‘rinda turadi. Ular faqatgina yurak-qon tomir patologiyalaridan ustundirlar. Onkologiya ko‘plab insonlar hayotini barbod qilyapti, xususan 45 yoshgacha bo‘lgan odamlar orasida keng tarqalgan, bu mehnatga layoqatli aholining asosiy qismi demakdir. Shuning uchun ushbu muammoni ko‘rsatadigan dastlabki belgilarni aniqlay olishingiz kerak, deydi terapevt. Bundan tashqari, mutaxassis ta’kidlashicha, erta bosqichlarda aniqlangan saraton omon qolish uchun eng yaxshi prognozga ega.Shifokorga borishga va tibbiy ko‘rikdan o‘tishga beriladigan ilk signallar quyidagilar.

• ichak harakatlari va siyish ritmining o’zgarishi;
• davolanmaydigan yaralar;
• noodatiy qon ketish yoki dog‘;
• ko‘krak qafasi, qizilo‘ngach yoki boshqa joylarda bo‘lak yoki shishish;
• oshqozon buzilishi;
• yutish qiyinlashishi;
• xol va so‘gallarning tashqi ko‘rinishidagi o‘zgarishlar;
• doimiy yo‘tal;
• ovozning xirillashi.
Bu yerda terapevtga, keyin kerak bo‘lsa, tor mutaxassis va onkologga murojaat qilish arziydi.

Bel og‘rig‘i

Terapevt uchraydigan eng ko‘p shikoyatlardan biri. Agar belingiz og‘riysa, qaysi tavsif sizga mos kelishini tekshiring. Tashxis usullari va davolash taktikasi og‘riqning tabiatiga bog‘liq. U og’riqning bir nechta turlarini aniqlaydi va unga hamroh alomatlarni tasvirlaydi.Belning yallig‘lanish og‘rig‘i:
• asta-sekin boshlanishi;
• mashqdan keyin yaxshilanish;
• tunda og‘riq.
Mexanik bel og’rig‘i:
• tez-tez o’tkir boshlanish;
• og‘riq oyoq yoki dumba qismlariga beradi;
• jismoniy mashqlar bilan kuchayadi, dam olganda o‘tadi.
Bo‘g‘imlardagi og‘riq:
• birinchi marta ro’y berayotgan yoki revmatik kasallikka chalingan bo‘lsa;
• shikastlanish bilan bog‘liq yoki yo‘qligi.
Bunda ham shifokorga borishingiz va sabablarni bilib olishingiz kerak, aks holda harakatsiz qolish imkoniyati mavjud. Buni hech kim xohlamasa kerak.
Ushbu beshta kasallik ijtimoiy ahamiyatga ega. Nima uchun? Chunki ulardan yoki ularning asoratlaridan odamlar hayot sifatini yo’qotishi va hayotdan ko’z yumishi mumkin. Sog‘lig‘ingizga e’tibor bering va vaqt o‘zgarishiga javob bering. Kasalliklarni keyinchalik davolashdan ko‘ra ularni oldini olish osonroq.

Fazliddin Sattorov tarjimasi

Agarda Siz saytda xato ko`rsangiz uni belgilang va Ctrl+Enter tugmalarini bosing..

Fikr bildirish

Xatolik to`g`risida xabar

Tahrirlovchiga yuboriladigan matn: